Rodzaje kalendarzy na świecie — jaki kalendarz obowiązuje w Polsce?

2020-10-19

Kalendarze od wieków pomagają ludziom organizować czas, śledzić ważne wydarzenia oraz synchronizować życie społeczne i religijne. Na świecie istnieje wiele różnych rodzajów kalendarzy, od tradycyjnych po nowoczesne, od opartych na obiegu Księżyca po te związane wyłącznie z cyklem Słońca. W tym artykule przyjrzymy się różnorodności kalendarzy na świecie. Odkryjemy ich unikalne cechy, historię oraz wpływ na życie codzienne i kulturowe różnych społeczności.

 

Kalendarz juliański a gregoriański 



kalendarz-gregorianski

 

Kalendarz juliański został ustalony przez Juliusza Cezara w 45 roku p.n.e. i składał się z dwunastu miesięcy opartych na roku słonecznym. Cykl trzech lat zawierał 365 dni, po których następował rok przestępny liczący 366 dni. Po pierwszym wprowadzeniu kalendarza juliańskiego, rozpoczęcie roku zostało przesunięte z 1 marca na 1 stycznia. Po upadku Cesarstwa Rzymskiego w V wieku daty nowego roku zaczęły być stopniowo dostosowywane do świąt chrześcijańskich, aż w VII wieku Boże Narodzenie stało się powszechnie przyjętym dniem nowego roku. W średniowieczu stało się jasne, że kalendarz juliański, mimo uwzględnienia roku przestępnego co 3 lata, nie kompensuje dokładnie długości roku słonecznego, co prowadzi do nadmiaru czasu. W 1582 roku papież Grzegorz XIII wprowadził zmiany, co spowodowało, że dzień bezpośrednio po 4 października został nazwany 15 października. Ta reforma miała na celu zsynchronizowanie roku kalendarzowego z rokiem zwrotnikowym. Dla zapewnienia przyszłej spójności kalendarza ustalono nową zasadę dotyczącą lat przestępnych. Teraz lata przestępne miały być tylko te, które dzieliły się przez 4, z wyjątkiem lat podzielnych przez 100, chyba że były one również podzielne przez 400. Ta nowa reguła zapobiegła dalszym przesunięciom pór roku względem dat kalendarzowych. Najszybciej reformę kalendarza przyjęły kraje katolickie, w tym Polska, a następnie kraje protestanckie oraz kraje prawosławne. Ostatnim krajem, który przyjął kalendarz gregoriański, była Turcja w 1927 roku.

 

Który mamy rok według kalendarza chińskiego?



kalendarze innych kultur

 

Kalendarz chiński jest kalendarzem księżycowo-słonecznym, który opiera się zarówno na fazach Księżyca, jak i na orbicie Ziemi wokół Słońca. W tym kalendarzu rok jest podzielony na 12 miesięcy, z których każdy ma 29 lub 30 dni, zaczynając się zawsze w dniach astronomicznych nowiu księżyca. Dzięki temu każdy rok liczy 354 lub 355 dni. Aby zrównoważyć tę liczbę z rokiem tropikalnym, co dwa lub trzy lata dodaje się dodatkowy miesiąc, nazywany miesiącem przestępnym. W efekcie rok standardowy ma 12 miesięcy, podczas gdy rok przestępny ma 13 miesięcy i trwa 384 lub 385 dni. Kalendarz chiński ściśle związany jest z rozwojem astronomii, a Chiny są jednym z pionierskich krajów, gdzie ta nauka się rozwijała, co doprowadziło do stworzenia rozbudowanego kalendarza. Już 5000 lat temu w Chinach używano kalendarza księżycowo-słonecznego, który uwzględniał rok trwający 366 dni. Powstanie chińskiego kalendarza można interpretować jako zastosowanie zasad astronomicznych, które starożytni Chińczycy opracowali dla potrzeb rolnictwa, co odzwierciedla długą historię i tradycje tego kraju. Chociaż od 1912 roku oficjalnie w Chinach obowiązuje kalendarz gregoriański, to Chiński Nowy Rok jest nadal obchodzony dużo głośniej. Jest to ruchome święto, które przypada między końcem stycznia a początkiem lutego, a parady związane z Chiński Nowym Rokiem są oglądane przez cały świat.

 

Muzułmański kalendarz słoneczno-księżycowy


Kalendarz gregoriański i muzułmański różnią się w swoim podstawowym systemie czasu — pierwszy opiera się na cyklu słonecznym, a drugi na fazach księżyca. Era muzułmańska rozpoczyna się w 622 r. według kalendarza gregoriańskiego, symbolicznie związanego z ucieczką Mahometa z Mekki do Medyny, zwanej hidżrą, dnia 20 czerwca 622 r. Początek ery muzułmańskiej, dla ułatwienia obliczeń, przesunięty został na 16 lipca 622 r., gdyż wtedy przypadł najbliższy nów księżyca. Z tego powodu pierwszy dzień nowego roku hidżry nie zawsze przypada na 16 lipca, ponieważ rok muzułmański jest krótszy od roku chrześcijańskiego. To sprawia, że muzułmanie mają 19 lat po 354 dni i 11 lat po 355 dni w ciągu 30 lat, co równa się 32 latom europejskim. Rok księżycowy jest krótszy od roku słonecznego ma 354 dni, co wymaga wyrównania różnicy przez dodanie 11 dni co 30 lat.

 

Kalendarz hebrajski a obecny rok w Polsce

 

alternatywne kalendarze na świecie

 

Kalendarz hebrajski lub żydowski opiera się na cyklu księżycowym i słonecznym, dzieląc rok na 12 miesięcy o długości 29 i 30 dni. Dlatego podobnie jak w kalendarzu chińskim, co kilka lat wprowadza się dodatkowy, trzynasty miesiąc nazywany Adar Sheni. Warto zauważyć, że żydowski rok liturgiczny rozpoczyna się wiosną. Według tradycji żydowskiej początek liczenia lat odnosi się do momentu stworzenia świata, ustalonego przez badaczy na 7 października 3761 roku przed naszą erą, na podstawie szczegółowych studiów biblijnych. Tydzień w kalendarzu żydowskim zaczyna się w niedzielę i kończy w sobotę, która jest nazywana szabatem, co oznacza „odpoczynek” w języku hebrajskim. Szabat jest dniem świętym dla religijnych Żydów, zgodnie z tradycją biblijną, gdyż według Biblii Bóg odpoczywał w ten dzień po stworzeniu świata. Już w piątkowy wieczór (należy pamiętać, że dla Żydów dzień rozpoczyna się i kończy o zachodzie słońca), rozpoczyna się uroczysta kolacja, podczas której zapalane są dwie świece, a nad nimi odmawiane jest specjalne błogosławieństwo, a także ojciec rodziny odmawia specjalną modlitwę. Szabat to czas, gdy odpoczynek jest priorytetem nad pracą, zakazując 39 podstawowych czynności.

 

Słoneczny kalendarz Azteków

 

kalendarze w innych kulturach

 

Starożytni Meksykanie, pozbawieni zegarów i nowoczesnych narzędzi, stworzyli precyzyjny kalendarz rolniczy, który nie tylko odzwierciedlał przebieg pór roku, ale także uwzględniał lata przestępne. Ich precyzję czasu determinowano poprzez obserwacje Słońca i gór, które stanowiły punkty orientacyjne. Kalendarz słoneczny Azteków składał się z 365 dni podzielonych na 18 miesięcy po 20 dni oraz 5 dni nazywanych nemontemi, uznawanych za niepomyślne, dodawane na zakończenie roku. Każdy miesiąc był związany z konkretnym bóstwem i obchodzono religijne festiwale ku ich czci, ściśle związane z sezonami i okresami roku. Kalendarz regulował nie tylko rolnicze działania, ale także określał dni handlowe. Aztekowie mierzyli czas cyklami 52-letnimi, które uznawano za epoki, porównywalne do naszych stuleci. Wierzyli, że na zakończenie każdego takiego cyklu świat mógłby ulec zagładzie, szczególnie jeśli nie zostały przeprowadzone odpowiednie rytuały. W dniu zakończenia cyklu kapłani zapalali nowe święte ognie na szczycie świętej góry, składając ofiary, a płomień z tego ognia musiał dotrzeć do każdego domu. Po dopełnieniu tych rytuałów rozpoczynała się nowa era.

 

Rodzaje kalendarzy, a różnice kulturowe

 

Od wieków kalendarze odgrywają kluczową rolę w życiu społecznym, religijnym i kulturowym różnych społeczności. Przyjrzenie się poszczególnym kalendarzom pokazuje, jak ludzie starali się dostosować cykle czasu do swoich potrzeb, zarówno praktycznych, jak i symbolicznych. Wszystkie te sposoby wyznaczania dat, bez względu na swoje złożoności i różnice, służą ludziom do organizacji życia, śledzenia ważnych wydarzeń oraz odzwierciedlania głębokich wierzeń i tradycji kulturowych. Kalendarze, choć zbudowane na różnych podstawach, wnoszą zrozumienie i porządek do naszego codziennego życia, pozostając jednocześnie źródłem nauki i inspiracji dla badaczy i entuzjastów historii.

 

Źródła:
https://libguides.ctstatelibrary.org/hg/colonialresearch/calendar
https://muzhp.pl/kalendarium/wprowadzenie-w-polsce-kalendarza-gregorianskiego
https://kierunek-wschod.pl/chinskie-znaki-zodiaku-nowy-rok-chinski/
https://www.national-geographic.pl/traveler/artykul/czy-aby-na-pewno-2017-te-kultury-mierza-czas-inaczej#chinski-kalendarz-ksiezycowo-sloneczny
http://en.chinaculture.org/library/2008-02/01/content_26219.htm
https://www.vogue.pl/a/digitalsyndication-chinski-nowy-rok-2024-rok-drewnianego-smoka
https://mzr.pl/kalendarz-muzulmanski-zasady/
https://www.wilanow-palac.pl/kalendarz_muzulmanski.html
https://calendar.center/pl/kalendarz-muzulmanski/
https://www.jewishvirtuallibrary.org/adar
https://zydzi-trzemeszno.pl/tradycja-i-kultura/swieta/rok-zydowski/
https://bibliotekarobsona.pl/kalendarz-zydowski-czas-na-wszystko/
https://etnomuzeum.eu/zbiory/kamien-slonca-kalendarz-aztecki
https://www.urania.edu.pl/wiadomosci/kalendarz-sloneczny-aztekow-kolejna-tajemnica-wyjasniona

kalendarze-reklamowe



Zadzwoń lub napisz

Masz pytania bądź chcesz dowiedzieć się jaki produkt sprawdzi się najlepiej dla Ciebie? Zadzwoń do nas lub napisz email.


Zadzwoń
telefon:
+48 71 88 08 663
+48 505 033 448
+48 573 878 066


Napisz

Złóż zamówienie lub dowiedz się więcej

Możesz skorzystać również z formularza kontaktowego. Nasza obsługa Klienta odezwię się w przeciągu 2h w dni robocze w godzinach 8.00-16.00